Không phân bổ ngân sách và lập kế hoạch tiết kiệm tiền sẽ khiến bạn không có tài sản ròng (Net Worth) trong tương lai. Tức là Net Worth = 0. Bên cạnh đó, tài chính cá nhân không chỉ đơn thuần là theo dõi ngân sách mỗi ngày. Đặt mục tiêu tài chính dài hạn sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ ràng ở đích đến của cuộc hành trình.

Chúng ta từ nhỏ không có thói quen tiết kiệm, có bao nhiêu đi mua “snack” hết bấy nhiêu, đứa nhỏ không được dạy về tiết kiệm và học cách tiết kiệm.

Tiết kiệm và đầu tư là hai công cụ quan trọng và luôn song hành cùng nhau để xây dựng Net Worth,… Xây cho bạn một High Net Worth Individual (Giá trị tài sản ròng lớn) và có một bức tranh tài chính cá nhân lành mạnh.

Tài chính cá nhân cũng giống như sức khỏe của mỗi cá nhân chúng ta, nếu ăn nhiều đồ chiên rán, không tập thể dục thì sẽ bị bệnh trong dài hạn.

Nếu không tiết kiệm, chi tiêu không có kế hoạch và đặt mục tiêu tài chính theo từng chặng đường thì bạn sẽ dễ bị “bệnh vì tiền”.

“Bệnh vì tiền” còn gây hại hơn cho sức khỏe tinh thần, tâm lý tiêu cực sẽ bao trùm bạn, không lúc nào bạn cảm thấy hạnh phúc và vui vẻ trong cuộc sống.


Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn, bất kì cá nhân nào đều có thể tiết kiệm. Mỗi tháng bạn chỉ cần phân bổ 10-20% thu nhập để tiết kiệm thì cuộc sống sau này của bạn “sẽ rất khác”.

Thời đại “bốn chấm không”, bạn đừng nghĩ tiết kiệm là đi mua cái ống heo đất xong về “nhét tiền” vào, khi nào cần sử dụng thì lấy cái tăm “khưi” ra, giống hồi nhỏ.

Không nên bỏ ống heo, bởi vì:

Tiền tiết kiệm bỏ ống heo là tiền “không vận động” và “không nở hoa” vì nó không tạo ra lãi qua đêm.

Giả sử bạn để ống heo tiết kiệm trong 5 năm với số tiền ban đầu là 200 triệu thì sau 5 năm với tỉ lệ lạm phát trung bình ở Việt Nam là 4%, giá trị của khoản tiền 200 triệu đó chỉ còn 164 triệu sau 5 năm (Tính theo công thức giá trị thời gian của tiền Present Value). 

Tiền mất giá theo thời gian, 200 triệu của bạn hôm nay giá trị hơn 5 năm tới. Nếu bạn giữ 200 triệu với lãi suất bằng với lạm phát thì 200 triệu của bạn sẽ bằng với 200 triệu của 5 năm sau, còn cao hơn lạm phát thì giá trị 200 triệu sau 5 năm sẽ tăng lên tùy vào mức lãi suất.

Vì vậy, đừng tiết kiệm trong ống heo đất ngày xưa bạn nhé!

Thời đại này, hãy tiết kiệm bằng ống heo 4.0, tức là ứng dụng công nghệ trong tiết kiệm và đầu tư để tạo ra lãi suất qua đêm, ít nhất là bằng với lạm phát trung bình năm.

 

Tại sao bạn không thể tiết kiệm?

Theo thói quen, chúng ta thường suy nghĩ là chi tiêu trước tiết kiệm sau, khoản tiết kiệm là khoản còn dư ra sau khi đã chi hết các khoản chi phí. Đây chính là nguyên nhân phổ biến khiến bạn không thể tiết kiệm được vì không lập ngân sách cho nó ngay từ ban đầu.

Rào cản suy nghĩ khiến bạn không tiết kiệm được
  • Thu nhập quá thấp làm sao tiết kiệm? 
  • Chi tiêu trước đã rồi dư ra mới tiết kiệm sau.
  • Mua trước rồi tiết kiệm trả sau. Nhờ suy nghĩ này mà công ty tài chính mới phát triển, đó là vay trả góp, vay tiêu dùng tín chấp.

Nguyên tắc của tài chính cá nhân là tiết kiệm trước (Saving First) ngay sau khi nhận lương. Xem tiết kiệm giống như khoản chi phí trả cho bản thân (Pay yourself first). Nếu nó là khoản chi phí bạn sẽ lập ngân sách cho nó!

Nếu bạn muốn mua món đồ mình thích thì hãy lên kế hoạch tiết kiệm để mua thay vì mua trả góp. Mua trả góp là bạn đang lấy tiền của người khác thanh toán cho bạn. Cái giá phải trả đó là bạn sẽ trả tiền cho món đồ đó với giá cao hơn rất nhiều nhờ khoản lãi vay.

Hãy tập làm quen với thói quen lập kế hoạch mua món đồ mình thích vì chắc chắn nó sẽ khiến bạn khó chịu trong thời gian đầu!

Bạn sẽ trải qua các cảm giác đại loại như là:

  • Nản và mất kiên nhẫn.
  • Cảm giác quá muốn mua một món đồ ngay tại thời điểm đó mà không có đủ tiền. Nếu tiết kiệm thì sẽ đợi một khoảng thời gian mới mua được.
  • Cảm giác thu nhập ít đi vì bạn tiết kiệm trước khi chi tiêu nên sẽ có cảm giác tiền của mình bị giảm.

Tuy nhiên, cũng có một vài cách để vượt qua, mọi thứ đều có thể làm được phụ thuộc vào suy nghĩ của bạn:

Nhìn khoản tiết kiệm theo góc nhìn tích cực. Tiết kiệm là cách để tích lũy tài sản ròng hoặc là quỹ dự phòng trong tình huống khẩn cấp.

Nếu quá muốn mua một món đồ, khiến bạn suy nghĩ nhiều về nó, bạn hãy suy nghĩ và phân loại nó. Nó là nhu cầu cần thiết (Need) hay mong muốn (Want), hay nó là nhu cầu xã hội (Social), tức là bạn mình có mình phải có để thể hiện địa vị và thu nhập của bản thân…

Nếu nó là nhu cầu cần thiết (Need), không có bạn sẽ phải gặp khó khăn trong công việc hoặc cuộc sống. Ví dụ máy tính hư thì phải sửa hoặc công việc đòi hỏi phải nâng cấp máy tính thì phải mua máy tính mới.

Đánh giá và phân loại các nhu cầu là việc cần thiết trước khi mua bất kì món đồ nào. Bên cạnh đó còn giúp bạn hạn chế chi tiêu ngẫu hứng và sa vào vòng xoáy nợ tiêu dùng lãi suất cao.

Trong quá trình bạn nhìn nhận lại nhu cầu của mình, có khi bạn sẽ không muốn mua nữa. Trong cuộc sống chúng ta có muôn vàn nhu cầu để chi tiêu.

Nhưng, cái gì mới thực sự cần thiết và giúp ích cho cuộc sống bạn?

Đánh giá nhu cầu trước khi mua sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều tiền!

Đọc thêm:

Phân loại các mục tiêu tiết kiệm

Tiết kiệm ngắn hạn

Các khoản tiết kiệm cho mục tiêu ngắn hạn đại loại như là:

  • Mua đồ công nghệ thỏa mãn sở thích cá nhân như điện thoại mới, laptop, đồng hồ,… (Want).
  • Mua quần áo chất lượng cao mà bạn dùng đi làm hằng ngày như bộ suit may đo, đồ thiết kế với chất liệu vải tốt,…Càng chất lượng tốt bạn cần phải đầu tư một khoản để sử dụng lâu dài (Want). Nhiều khi mua đồ đắt tiền chất lượng cao là khoản tiết kiệm tốt trong tương lai.
  • Dự phòng rủi ro, quỹ dự phòng đủ để chi tiêu cho chi phí thiết yếu từ 3-6 tháng, từ 6-9 tháng nếu tình hình biến động kinh tế như dịch bệnh, khủng hoảng tài chính, thiên tai,…
  • Tiết kiệm để đi du lịch ngắn ngày (Want). Mua quà cáp cho những người trân quý vào dịp sinh nhật, Lễ, Tết,…Bạn có thể lập ngân sách “one-time”, chi 1 lần trong năm để tiết kiệm cho nó.
Tiết kiệm trung hạn

Các khoản tiết kiệm trung hạn phục vụ cho những mục tiêu xa hơn và tài sản có giá trị lớn đối với bạn:

  • Tiết kiệm mua bất động sản như nhà, đất.
  • Mua ô tô để nâng cấp chất lượng cuộc sống.
  • Cho con cái được tận hưởng nền giáo dục tốt như đi du học, học trường quốc tế,…
Tiết kiệm dài hạn

Tiết kiệm dài hạn từ 10 – 20 năm phục vụ cho mục tiêu tài chính:

  • Nghỉ hưu và tự do tài chính.

So sánh mục tiêu từng loại tiết kiệm:

Tiết kiệm ngắn hạn  Tiết kiệm trung hạn Tiết kiệm dài hạn
Thường là các khoản tiền gửi không kỳ hạn hoặc kỳ hạn ngắn, thanh khoản cao nhất, cần là rút ngay. Các khoản tiền có kỳ hạn 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm, vì sử dụng cho mục tiêu trung hạn. Các khoản tiền kỳ hạn dài hơi hơn, thường là các công cụ tài chính cần nắm giữ trong thời gian rất dài từ 5 đến 10 năm.
Nên chọn kênh rủi ro thấp, ít biến động tài sản trong ngắn hạn. Nên chọn kênh rủi ro thấp đến trung bình, có thể lựa chọn các kênh đầu tư tài chính như quỹ mở, quỹ ETF, trái phiếu,... Có thể chọn kênh rủi ro cao trong ngắn hạn như cổ phiếu riêng lẻ, bất động sản, tiền kỹ thuật số,...
Khoản tiền nhỏ đến trung bình, tùy theo món đồ muốn mua. Khoản tiền trung bình, tùy theo loại tài sản như mua ô tô, mua nhà. Khoản tiền lớn, dùng để nghỉ hưu và tự do tài chính.

Cách lên kế hoạch tiết kiệm tiền

Để lập kế hoạch tiết kiệm đòi hỏi bạn phải kiên nhẫn và cam kết để thực hiện nó, không những 1 năm mà là rất nhiều năm sau đó. Bạn phải xem nó như thói quen hằng ngày giống như ăn, ngủ, đánh răng, rửa mặt,…

Tuy nhiên nếu bạn cảm thấy khó khăn để bắt đầu tiết kiệm mỗi tháng thì bạn có thể chia nhỏ khoản tiết kiệm ra thành các khoản tiết kiệm theo tuần hoặc theo ngày. 

Tích tiểu thành đại và đừng xem thường tiền lẻ. 

Cậu mình đã dạy mình bài học về tiền lẻ. Nhờ tiền lẻ “1,000vnd, 2,000vnd” mà cậu đã tích lũy được khối tài sản ròng lớn trong 20 năm. Đó là kinh doanh đại lý nước ngọt, bia và nước đá. Câu “gom” tiền lẻ mỗi ngày bằng những bịch đá chỉ 1,000vnd đến 2,000vnd.

Bạn có cũng có thể gom tiền lẻ mỗi ngày, bằng cách tích lũy voucher, hoàn tiền (Cash Back), sử dụng thẻ ngân hàng hay ví điện tử để thanh toán thay vì tiền mặt để được ưu đãi.

Bên cạnh đó, thanh toán bằng thẻ bạn sẽ trả đúng số tiền và không thiếu một đồng nào. Ví dụ bạn đi siêu thị hết 232,600vnd. Thanh toán tiền mặt siêu thị sẽ thu bạn 233,000vnd, thanh toán bằng thẻ thì bạn trả đúng 232,600vnd. Số tiền chênh lệch dù nhỏ chỉ 400vnd, nhưng bạn tích góp 1000 lần đi siêu thị thì sẽ có 400,000vnd.

Quy trình để lập kế hoạch tiết kiệm tiền:

  • Phân loại khoản tiết kiệm theo mục tiêu (ngắn hạn, trung – dài hạn) ví dụ như xây dựng quỹ dự phòng, mua nhà, tự do tài chính,… Càng chi tiết và cụ thể bạn càng dễ đạt mục tiêu.
  • Xác định chính xác số tiền cần tiết kiệm và thời gian kết thúc.
  • Chia thành các khoản tiết kiệm nhỏ theo tuần dựa trên khoản lớn.
  • Suy nghĩ thêm cách để cắt giảm chi tiêu và tăng thu nhập để đạt mục tiêu tiệt kiệm.

Ví dụ: Mẫu kế hoạch tiết kiệm:

Loại tiết kiệm Ngắn hạn
Mục tiêu Tiết kiệm 25 triệu vnd mua laptop Macbook M1 trong 52 tuần.
Tổng số tiền 25 triệu vnd
Thời gian  52 tuần
Tiết kiệm mỗi tuần 481,000vnd

Nghĩ cách để cắt giảm chi tiêu và tăng thêm thu nhập:

Saving Tips Số tiền tiết kiệm /Ngày Số tiền tiết kiệm /Tuần
Uống cà phê tại nhà +15,000vnd +105,000vnd
Tự nấu ăn mang theo ăn trưa +30,000vnd +150,000vnd
Đổi gói Netflix từ Premium sang Standard (Tiết kiệm 40,000vnd/tháng) +1,300vnd +9,1000vnd
Sử dụng voucher hoàn tiền các app. (Được giảm 30,000vnd) +30,000vnd
Tổng tiền +294,100vnd
Tiết kiệm thêm = 481,000vnd - 294,100vnd = 186,900vnd

Công cụ để tiết kiệm

Có nhiều công cụ cho bạn lựa chọn để tiết kiệm. Nguyên tắc là cao hơn tỷ lệ lạm phát 4-5%/năm, tối thiểu nên là 5-6%/năm.

Mục tiêu tiết kiệm ngắn hạn là bảo toàn vốn, bạn nên lựa chọn các công cụ có rủi ro thấp và tỷ suất lợi nhuận (RoR) ổn định như tiết kiệm ngân hàng số, mua trái phiếu, mua chứng chỉ tiền gửi,…

Bạn có thể cần sử dụng khoản tiền này trong thời gian ngắn dưới 1 năm. Nếu chọn công cụ rủi ro cao trong ngắn hạn thì bạn sẽ có khả năng mất vốn nếu tài sản biến động giảm trong ngắn hạn.

Tiết kiệm trung – dài hạn là khoản đầu tư cho tương lai. Vì thời gian dài nên bạn có thể tìm đến các tài sản có tỷ suất lợi nhuận cao trong dài hạn như đầu tư cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, bất động sản,… Lợi nhuận cao đồng nghĩa với rủi ro cao trong ngắn hạn (High risk/High reward).

Sử dụng ngân hàng số hoặc ví điện tử:

Các ngân hàng số và ví điện tử theo trải nghiệm cá nhân mình thì thấy rất tốt nên chia sẻ với bạn tham khảo:

Tiết kiệm online Lãi suất tiết kiệm Loại Android IOS
7-8%/năm Ngân hàng số Tải App
7-8%/năm Ngân hàng số Tải app Tải app
7-8%/năm. Ngân hàng số Tải app Tải app
6-7%/năm Ví điện tử Tải app Tải app
6-7%/năm (Tích lũy Túi Thần Tài) Ví điện tử Mở Túi Thần Tài Momo

Sử dụng sản phẩm tích lũy của các ứng dụng tài chính:

Trước khi sử dụng sản phẩm tích lũy, bạn hãy xem qua sự khác nhau giữa tích lũy tại ứng dụng tài chính và tiết kiệm ngân hàng. Cả hai đều là hình thức tiết kiệm nhưng khác ở chỗ là cách sử dụng tiền của tổ chức mà bạn gửi tiền, về bản chất là giống nhau là bạn nhận lãi suất cố định hằng năm, rủi ro rất thấp:

Tích lũy tại ứng dụng tài chính Tiết kiệm ngân hàng
Tiền của bạn được công ty quản lý quỹ quản lý để đầu tư vào các công cụ tài chính để tạo ra lợi nhuận như chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu chính phủ, tín phiếu,... Vì vậy, lãi suất của gói tích lũy thường cao tiết kiệm ngân hàng một chút. Ngân hàng huy động tiền gửi của khách hàng với lãi suất huy động, sau đó dùng tiền gửi để cho vay tạo lợi nhuận chênh lệch. Lãi suất cho vay chênh lệch với lãi suất huy động, vì vậy ngân hàng có lợi nhuận để trả lãi cho bạn.

Các sản phẩm tích lũy tại các ứng dụng tài chính bạn có thể tham khảo để gửi tiết kiệm:

Ứng dụng Tích lũy Đánh giá Mở tài khoản
Không kỳ hạn: 4%/năm. Kỳ hạn 3 tháng: 6%/năm. Kỳ hạn 12 tháng: 8%/năm Đánh giá chi tiết Finhay Mở tài khoản nhận 5K
Không kỳ hạn: 5.5%/năm. Kỳ hạn 3 tháng: 7%/năm. Đánh giá chi tiết Tikop Mở tài khoản Tikop (Nhập XM11SF nhận 10K)
Quỹ mở TCFF (Flexi Cash) hoặc Két Vàng Isave với lãi suất 4-5%/năm Đánh giá chi tiết chứng khoán Techcombank Mở tài khoản TCInvest

*Số liệu lãi suất tiền gửi bạn có thể tham khảo trực tiếp tại các ngân hàng mà bạn dự định gửi tiền sẽ có số liệu chính xác nhất.

Nên chọn tích lũy hay gửi tiết kiệm ngân hàng:

Sản phẩm tích lũy tại các ứng dụng tài chính thường có lãi suất không kỳ hạn cao hơn tiết kiệm ngân hàng, tuy nhiên sản phẩm nào cũng có ưu nhược điểm của nó.

Các sản phẩm tích lũy tại các ứng dụng tài chính thường có ít kỳ hạn để bạn lựa chọn và bị giới hạn số tiền gửi, nếu bạn có khoảng 1 tỷ thì nên chọn gửi tiết kiệm ngân hàng vì ngân hàng không giới hạn số tiền gửi.

Ngân hàng số kết nối giữa tài khoản tiết kiệm (Saving Account) và tài khoản thanh toán (Checking Account), vì vậy bạn có thể rút tiền với thời gian từ 1-2 phút. Còn sản phẩm tích lũy thời gian rút tiền về ngân hàng của bạn mất khoảng vài tiếng tùy ứng dụng.

*Tikop là ứng dụng tích lũy và đầu tư có thời gian rút tiền rất nhanh, khoảng 1 phút. Mình đang sử dụng gói tích lũy không kỳ hạn của Tikop với lãi suất 5.5%/năm để làm quỹ dự phòng vì dễ nạp, dễ rút và kết nối với tài khoản thanh toán ngân hàng bất kì, không tốn nhiều chi phí.

Chờ đợi quả ngọt

Cuối cùng là bước chờ đợi cho số tiền tiết kiệm của mình tăng lên mỗi ngày. Bạn phải tập làm quen, quen với việc tiết kiệm “trọn đời” nếu muốn tự do tài chính trong tương lai.

Mỗi tháng nhìn thấy tiền tiết kiệm trong tài khoản tăng lên, cảm giác lúc đó bạn sẽ thấy rất thoải mái tâm hồn, cảm thấy mình rất “giàu”.

Thay đổi góc nhìn tích cực và cách tiếp cận với tiết kiệm sẽ giúp bạn tiết kiệm dễ dàng hơn.

Mỗi khi mục tiêu tiết kiệm đạt được, bạn sẽ vui mừng vì chiến thắng một trận nhỏ nhưng quan trọng, quan trọng cho hành trình dài của cuộc đời.

Mời mình ly cà phê!
Theo dõi Linkedin

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

  • ĐỌC
  • ĐỌC
  • ĐỌC
0 0 votes
Đánh giá
Subscribe
Notify of
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận