Margin trong chứng khoán là đòn bẩy tài chính được nhà đầu tư chứng khoán sử dụng thường xuyên để gia tăng lợi nhuận.

Tuy nhiên, đây là công cụ đi kèm với rủi ro cao khi bạn là nhà đầu tư mới chưa am hiểu về thị trường cũng như quản trị rủi ro cho danh mục đầu tư.

Bài viết này sẽ chia sẻ các kiến thức cơ bản margin trong chứng khoán là gì để nhà đầu tư mới có thể tìm hiểu và sử dụng hiệu quả đòn bẩy tài chính để gia tăng lợi nhuận.

Theo dõi nội dung của bài viết margin trong chứng khoán bên dưới đây giúp bạn hiểu cách vận hành của margin:

Cách tính tỷ lệ ký quỹ
Kinh nghiệm sử dụng Margin

Phần 1: Tổng quan về Margin trong chứng khoán

Phần 1 sẽ giới thiệu tổng quan về Margin (Giao dịch ký quỹ) trong chứng khoán.

Các kiến thức cơ bản nhất về Margin mà bạn nên tìm hiểu để sử dụng Margin hợp lý và hiệu quả.

Tổng quan về margin

#Margin là gì?

Margin là thuật ngữ phổ biến trong đầu tư chứng khoán. Margin là đòn bẩy tài chính, tức là sử dụng vốn vay để gia tăng tỷ suất lợi nhuận đầu tư.

Margin còn gọi là vay ký quỹ cổ phiếu. Tuy nhiên, tỷ lệ vay ký quỹ khác nhau ở mỗi cổ phiếu và mỗi công ty chứng khoán. Invest VND sẽ đề cập ở phần bên dưới bài viết.

Ai sẽ cho bạn vay Margin trong chứng khoán?

Các công ty chứng khoán sẽ là tổ chức đứng ra cho bạn vay Margin, đây là một dịch vụ của công ty chứng khoán để gia tăng lợi nhuận.

Tương tự như vay ngân hàng, bạn sẽ phải trả lãi suất và ghép lãi theo ngày! Trung bình từ 10-12%/năm tùy công ty chứng khoán.

#Cách hoạt động của Margin (Giao dịch ký quỹ) trong đầu tư chứng khoán

Để được vay Margin bạn phải ký quỹ số cổ phiếu bạn mua bằng tiền gốc của mình để làm tài sản thế chấp cho công ty chứng khoán.

Điều này là bắt buộc để các công ty chứng khoán quản trị rủi ro cho tiền của họ, khi có rủi ro cổ phiếu giảm giá họ sẽ dùng tài sản của bạn để thanh lý khoản vay.

Ở mỗi công ty chứng khoán sẽ có một tiểu khoản là tiểu khoản ký quỹ để bạn sử dụng vay margin từ các công ty chứng khoán.

#Bản chất của Margin trong đầu tư

Về bản chất, Margin là sử dụng vốn vay để gia tăng tài sản, tương tự như vay đầu tư bất động sản hay vay để kinh doanh. Nếu tỷ suất sinh lợi của khoản đầu tư bạn cao hơn lãi vay và các chi phí khác thì bạn có lợi nhuận cao và ngược lại.

Đòn bẩy tài chính là tận dụng mức chênh lệch lãi suất để kiếm tiền và tạo ra thêm tiền. Những đồng tiền có thể tự “sinh sôi” nếu bạn sử dụng nó một cách khôn ngoan và hiệu quả.

Phần 2: Cách tính tỷ lệ vay ký quỹ Margin

Ở phần 2, Invest VND sẽ hướng dẫn bạn cách tính tỷ lệ vay ký quỹ Margin và các thông tin về vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán.

Cách tính tỷ lệ ký quỹ

Invest VND không giao dịch ở các công ty chứng khoán khác vì vậy Invest VND chỉ hướng dẫn bạn tính tỷ lệ ký quỹ và sức mua tại công ty chứng khoán Techcombank.

Trên thực tế, khi giao dịch bạn không cần phải tự tính vì hệ thống sẽ tự tính giúp bạn. Khi sức mua còn sẽ hiển thị số tiền ngay trên tài khoản, bạn có thể mua ngay lúc đó.

Tuy nhiên, hiểu về cách tính có thể giúp bạn xác định kế hoạch giao dịch tốt hơn.

Tỷ lệ ký quỹ (Rtt) là tỷ lệ giữa giá trị tài sản cổ phiếu so với tổng nợ vay.

Tỷ lệ ký quỹ (Rtt) dùng để xác định các mốc quan trọng của tình trạng tài khoản khi vay margin. Các mốc bao gồm tỷ lệ ký quỹ ban đầu, tỷ lệ ký quỹ duy trì, tỷ lệ ký quỹ cảnh báo (Call Margin) hoặc tỷ lệ buộc bán (Force Sell).

Cách tính Rtt như sau:

Rtt = Giá trị tài sản cổ phiếu/Tổng nợ vay = ∑ (Số lượng cổ phiếu*Tỷ lệ tính tài sản*Giá tính tài sản)/(Tổng nợ vay đã giải ngân + Nợ các chi phí + Nợ dự kiến – Tiền mặt – Tiền bán chờ về).

Ví dụ thực tế:

Tiểu khoản ký quỹ của bạn đang có 1000 cổ phiếu HPG, tỷ lệ được ký quỹ là 50%, giá tính tài sản là 50,000vnd.

Bạn đang nợ công ty chứng khoán 10 triệu. Nợ dự kiến là 12 triệu (Khi mua thêm cổ phiếu).

Số lượng cổ phiếu 1000
Tỷ lệ tính tài sản  50%
Giá tính tài sản 50,000vnd
Nợ vay đã giải ngân 10 triệu
Nợ dự kiến 12 triệu
Các loại phí 0
Tiền mặt 0
Tiền bán chờ về 0

Rtt = (1000*50%*50,000)/(10+12) = 1,13 = 113%

Các ngưỡng tỷ lệ Rtt trên TCBS

Rtt = 85% => Call Margin

Rtt = 80% => Force Sell

Về Call Margin và Force Sell là gì? Invest VND sẽ giải thích ở phần “Rủi ro và lợi nhuận” ngay bên dưới.

Cách tính sức mua trên tiểu khoản ký quỹ:

Sức mua là gì?

Sức mua là số tiền hiển thị trên tài khoản bạn có thể đặt lệnh mua cổ phiếu.

Ở TCBS sẽ có 2 tiểu khoản: Tiểu khoản thường và Tiểu khoản ký quỹ

Ở tiểu khoản thường (Không vay Margin):

Sức mua ở tiểu khoản thường = Tiền mặt + Tiền bán chờ về (Nếu có)

*Khi giao dịch cổ phiếu bạn phải chờ 2 ngày tiền về. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể mua tiếp cổ phiếu khác trên tiểu khoản thường mà không cần phải đợi tiền về mới mua được.

Ở tiểu khoản ký quỹ (Vay Margin)

Sức mua ký quỹ =  Tiền mặt*200% + Sức mua ký quỹ từ chứng khoán – Nợ vay (Nếu có)

*Sức mua từ chứng khoán luôn được cập nhật trên Website của công ty chứng khoán. Thông thường là tỷ lệ 50% giá trị tính tài sản.

Sức mua ký quỹ từ chứng khoán = SL cổ phiếu*Giá tính tài sản*50%.

*Sức mua ký quỹ từ chứng khoán liên tục thay đổi khi cổ phiếu hết hạn mức margin. Họ sẽ thông báo liên tục cho bạn cập nhật tình hình.

Ví dụ: Tài sản của bạn gồm có:

Tiền mặt = 50 triệu

1.000 cổ phiếu HPG thuộc danh mục cho vay (Giá tính tài sản 50,000vnd, tỷ lệ 50%)

Sức mua ký quỹ từ HPG = 1.000*50,000*50%= 25 triệu.

Sức mua ký quỹ = 50 triệu*200% + 25 triệu= 125 triệu

Với sức mua tại tiểu khoản ký quỹ 125 triệu bạn có thể mua bất kì cổ phiếu nào trong danh mục ký quỹ.

Trường hợp bạn mua cổ phiếu không thuộc danh mục ký quỹ thì:

Sức mua ký quỹ (Ngoài danh mục ký quỹ) = 50 triệu + 25 triệu = 75 triệu.

Thực tế, sức mua được hiển thị trực tiếp trên tài khoản mỗi khi bạn chuyển cổ phiếu vào tài khoản ký quỹ nên bạn không cần phải tính toán chi tiết sức mua, hệ thống sẽ tính toán sức mua giúp bạn.

#Các trả nợ Margin khi giao dịch ký quỹ

Bạn trả nợ vay margin bằng cách nộp tiền vào tiểu khoản ký quỹ tại các công ty chứng khoán. Chỉ cần trong tiểu khoản có tiền là các khoản vay sẽ tự động tất toán và trả lại cho công ty chứng khoán.

Bạn có thể trả nợ vay ký quỹ bất kì lúc nào miễn là chưa đáo hạn khoản vay.

Phần 3: Rủi ro và lợi nhuận khi sử dụng Margin

Khi sử dụng margin, bạn phải chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn so với vốn. Có nghĩa là cổ phiếu cùng tăng/giảm một tỷ lệ phần trăm như nhau nhưng tiền lãi và lỗ của bạn sẽ cao hơn rất nhiều.

Rủi ro cao – Lợi nhuận cao (High risk/High reward). Nếu không có nhiều kinh nghiệm và quản trị rủi ro tốt thì bạn sẽ dễ bị cháy tài khoản khi thị trường điều chỉnh sâu (Margin Call và Force Sell).

Rủi ro và lợi nhuận khi sử dụng Margin

#Rủi ro khi sử dụng Margin

Rủi ro khi sử dụng Margin là rủi ro mất tiền nhiều hơn trong cùng một tỷ suất lợi nhuận. Ở ví dụ bên dưới, Invest VND sẽ trình bày rủi ro và lợi nhuận của bạn khi sử dụng và không sử dụng Margin.

Margin call là gì?

Margin call là lệnh gọi yêu cầu nộp thêm tiền vì cổ phiếu bạn đã giảm sâu vượt ngưỡng tỷ lệ ký quỹ cho phép. Margin call rất nguy hiểm vì tài khoản của bạn đang trong trạng thái báo động, sắp đến ngưỡng buộc bán nếu cổ phiếu bạn tiếp tục giảm giá.

Force sell là gì?

Force sell là trạng thái tiếp theo của call margin, khi bạn không nộp thêm tiền vào để duy trì tỷ lệ ký quỹ, các công ty chứng khoán buộc phải bán tài sản đảm bảo của bạn để cân bằng lại tỷ lệ ký quỹ duy trì.

Họ sẽ bán cổ phiếu của bạn đã ký quỹ trong tài khoản để thanh toán nợ.

Đây là trạng thái không ai mong muốn trong đầu tư chứng khoán. Vì vậy, quản trị rủi ro rất quan trọng để giảm thiểu khả năng mất tiền khi giao dịch ký quỹ.

#Tỷ suất lợi nhuận khi sử dụng ký quỹ cổ phiếu

Khi sử dụng đòn bẩy, lợi nhuận của bạn sẽ gia tăng đáng kể, bạn sẽ lãi nhiều hơn so với vốn của mình ở cùng một mức tỷ suất sinh lợi.

Ví dụ

Trường hợp 1: Không sử dụng Margin. Bạn có vốn 100 triệu mua cổ phiếu A, khi cổ phiếu A tăng lên 10% (Tỷ suất lợi nhuận 10%), bạn sẽ có lợi nhuận 10 triệu. Khi cổ phiếu A giảm 10%, bạn sẽ mất 10 triệu.

Trường hợp 2: Khi sử dụng Margin Bạn có vốn 100 triệu mua cổ phiếu A, bạn vay ký quỹ 100% mua thêm 100 triệu cổ phiếu A. Tổng giá trị cổ phiếu A bạn đang sở hữu là 200 triệu, khi cổ phiếu A tăng 10%, bạn sẽ có lợi nhuận 20 triệu. Ngược lại khi cổ phiếu A giảm 10%, bạn sẽ mất 20 triệu.

Khoảng chênh lệch lợi nhuận là 10 triệu cho 2 chiều tăng và giảm. x2 số lãi và cũng x2 số lỗ ròng.

#Chi phí khi sử dụng đòn bẩy Margin (Chi phí sử dụng vốn)

Khi sử dụng Margin, bạn sẽ phải chi trả lãi suất vay Margin từ 10-12%/năm tùy chính sách cho vay của từng công ty chứng khoán.

Ngoài ra, khi đáo hạn Margin bạn phải bán cổ phiếu để trả nợ hoặc nộp thêm tiền vào để thanh toán. Chi phí giao dịch cổ phiếu của bạn sẽ nhiều hơn vì vay margin đáo hạn trong thời gian ngắn khoảng 3 tháng, không phù hợp để đầu tư dài hạn.

Phần 4: Kinh nghiệm sử dụng margin

Tận dụng tốt ký quỹ trong chứng khoán sẽ giúp bạn tăng trưởng tài sản một cách nhanh chóng.

Sử dụng đòn bẩy trong chứng khoán không hoàn toàn xấu ở góc nhìn tích cực, bạn sẽ kiếm được nhiều lợi nhuận hơn trong thị trường tăng và ngược lại.

Tâm lý vững chắc khi thị trường biến động và lựa chọn đúng cổ phiếu sẽ giúp bạn thành công trên thị trường.

Tổng quan về margin

#Cổ phiếu nào được cấp Margin – Ký quỹ?

Để xem cổ phiếu nào được cấp Margin, bạn có thể xem trên Website của công ty chứng khoán mà bạn mở tài khoản.

Ngoài ra, bạn có thể lên xem từng mã cổ phiếu trên Vietstock để xem cổ phiếu đó có được giao dịch ký quỹ không:

Đối với chứng khoán Techcombank, bạn có thể vào bảng giá và chọn mục “TCBS cấp margin” để xem các cổ phiếu được phép giao dịch ký quỹ:

Có nhiều cổ phiếu không được cấp Margin, đặc biệt là các cổ phiếu trên sàn UPCOM.

Hầu hết các cổ phiếu trong nhóm VN30 đều được cấp margin vì đây là các cổ phiếu vốn hóa lớn, rủi ro thấp và biến động thấp trong ngắn hạn so với các cổ phiếu ở sàn UPCOM hoặc HNX.

#Khi nào nên sử dụng margin trong chứng khoán?

Để biết được khi nào nên sử dụng ký quỹ, bạn phải có kinh nghiệm giao dịch trên thị trường để nắm bắt nhanh xu hướng thị trường. Bên cạnh đó, định giá các cổ phiếu và xu hướng của cổ phiếu sẽ giúp bạn biết được khi nào nên sử dụng ký quỹ để gia tăng lợi nhuận.

Trong thị trường giá tăng, sử dụng margin sẽ giúp bạn tăng nhanh lợi nhuận và ngược lại khi thị trường giá giảm bạn sẽ mất rất nhiều tiền.

Vì vậy, nắm bắt được xu hướng của thị trường hoặc xu hướng của cổ phiếu sẽ giúp bạn tận dụng thành công đòn bẩy tài chính.

Nếu bạn là nhà đầu tư giá trị thì nên cân nhắc trước khi sử dụng Margin vì có thể rất lâu cổ phiếu của bạn nắm giữ mới đạt giá trị thật mà margin chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn. Đầu tư giá trị thật sự không phù hợp để sử dụng đòn bẩy tài chính, rất dễ khiến bạn dao động tâm lý khi thị trường chứng khoán điều chỉnh.

Trước khi sử dụng margin trong đầu tư chứng khoán bạn nên tìm hiểu thêm về các chỉ báo kỹ thuật để phân tích chuyển động giá của cổ phiếu và có chiến lược giao dịch hợp lý để tối ưu lợi nhuận. Margin thường được các trader hoặc nhà đầu tư chứng khoán ngắn hạn sử dụng để gia tăng lợi nhuận.

#Có nên sử dụng ký quỹ trong đầu tư chứng khoán

Ký quỹ là con dao hai lưỡi. Rủi ro và lợi nhuận đều rất cao. Nếu như bạn dự đoán sai xu hướng thì bạn sẽ mất tiền, còn đúng thì sẽ có lợi nhuận cao.

Nhà đầu tư F0 nên tìm hiểu kỹ trước khi dùng margin vì sẽ rất rủi ro nếu bạn không quản trị tốt danh mục và thị trường rung lắc mạnh sẽ dễ tác động tâm lý của bạn, dẫn đến “bán tống bán tháo”.

Bạn nên tìm hiểu kỹ về phân tích kỹ thuật, có chiến lược đầu tư hợp lý với khả năng, tài chính và đặc biệt là giao dịch một thời gian trên thị trường trước khi dùng margin, điều này sẽ giúp bạn có tâm lý vững chắc và quản trị rủi ro tốt hơn.

Đối với nhà đầu tư dài hạn thì sử dụng margin sẽ rất rủi ro và dẫn đến những quyết định bán mất kiểm soát. Vì vậy, danh mục đầu tư giá trị dài hạn thì bạn nên dùng “tiền thịt” của mình để những biến động của cổ phiếu không ảnh hưởng đến tâm lý của bạn.

Tổng kết

Margin là phép màu hoặc con dao rất sắc nhọn giúp bạn tăng trưởng tài sản nhanh chóng hoặc là thua lỗ nặng.

Để sử dụng margin hiệu quả, bạn phải tích lũy kinh nghiệm trên thị trường, xây dựng cho mình chiến lược đầu tư hợp lý.

Khả năng chịu đựng tốt khi thị trường biến động sẽ giúp bạn không bán cổ phiếu theo cảm xúc khi sử dụng đòn bẩy tài chính.

Vì vậy, hãy cân nhắc kĩ và trau dồi kiến thức và kinh nghiệm trước khi sử dụng đòn bẩy trong giao dịch cổ phiếu.

Trên thị trường chứng khoán, bảo toàn vốn vẫn là ưu tiên số một trước khi tính đến chuyện tăng trưởng lợi nhuận, để bạn “sống lâu” trên thị trường đầy khắc nghiệt này.

Mình cà phê nhé!
Mở tài khoản TCBS
0 0 votes
Đánh giá
Subscribe
Notify of
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận